Nevedi wijst op internationale kader van dossier verantwoorde soja

Zonder daadwerkelijke marktvraag lukt het niet om naar 100% gebruik van verantwoorde soja te komen. De diervoederindustrie kan geen producten door de markt drukken als de vraag ontbreekt. Een groot deel van de dierlijke producten die Nederlandse veehouders produceren is bestemd voor export. Buiten Nederland is nog nauwelijks vraag naar vlees, zuivel en eieren die met verantwoorde soja zijn geproduceerd. Dat schrijft de brancheorganisatie voor de Nederlandse diervoederindustrie Nevedi in een brief aan staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken en minister Ploumen van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking. De brief werd eind juni verzonden met het oog op het algemeen overleg in de Tweede Kamer op 2 juli.

In december 2011 sprak de Nederlandse diervoederindustrie samen met de zuivel-, vlees-, eier- en de retailsector de ambitie uit dat in 2015 alle in Nederland gebruikte soja afkomstig moet zijn van duurzame productie. Internationaal neemt Nederland een koploperpositie innemen en er is vertrouwen dat in andere Europese landen binnen afzienbare tijd ook de omslag naar verantwoorde soja wordt gemaakt. Volgend de Nededi is de diervoedersector er klaar voor om een 100% marktvraag naar verantwoorde soja te beantwoorden, maar zal dat alleen lukken als daar ook vraag naar ontstaat.

Gemeengoed voor Nederlandse markt
Sinds 2012 coördineert de Stichting Ketentransitie Verantwoorde Soja de aankoop van verantwoorde soja. Dit jaar is het voor het laatst dat er nog collectief inspanningen worden verricht binnen de stichting om het gebruik van verantwoorde soja in de dierlijke productieketens aan te jagen. Vanaf 2015 moet de markt zorgen dat het gebruik van verantwoorde soja is vastgelegd in inkoopvoorwaarden, leveringsvoorwaarden en kwaliteitssystemen van alle betrokken ketenpartijen. Momenteel zijn de Nederlandse diervoedersector, retail, zuivel, de keten voor duurzaam varkensvlees en de Kip van Morgen hier druk mee bezig. Dit zal ertoe leiden dat vanaf 2015 het gebruik van verantwoorde soja voor de productie van dierlijke producten voor de Nederlandse markt gemeengoed wordt.

Circa 550.000 ton in 2013
Dit jaar wordt er een module voor verantwoorde soja in het GMP+ systeem geïmplementeerd. De zuivelsector heeft inmiddels uitgewerkt hoe het gebruik van verantwoorde soja is te borgen. Voor duurzaam varkensvlees is een aanvulling gemaakt op GlobalGAP waarin omschreven staat dat verantwoorde soja wordt vereist. Ook voor de Kip van Morgen wordt gewerkt aan het vastleggen van het gebruik van verantwoorde soja in ketenkwaliteitssystemen en inkoopvoorwaarden. In de tweede helft van dit jaar moeten deze zaken definitief hun beslag krijgen. Hierbij wordt onder verantwoorde soja verstaan soja die voldoet aan de criteria van de Round Table on Responsible Soy (RTRS) of hieraan gelijkwaardig is. Nederlandse bedrijven kochten in 2013 samen circa 550.000 ton gecertificeerde soja.

Veel productie voor export
Een groot deel van de dierlijke producten die Nederlandse veehouders produceren is bestemd voor export. Buiten Nederland is nog nauwelijks vraag naar vlees, zuivel en eieren die met verantwoorde soja zijn geproduceerd. Het is wel van groot belang dat die vraag op gang komt, is gebleken in de ketentransitie. Uit contacten met de Zuid-Amerikaanse soja-aanbieders is bovendien gebleken dat een substantiële Europese vraag voor veel van hen cruciaal is om grootschalig te investeren in de teelt van verantwoorde soja. Als het vooral een Nederlandse aangelegenheid blijft, zijn voor hen de volumes te klein om blijvend rekening te houden met deze afwijkende duurzaamheidscondities. De wereldwijde toenemende marktvraag vormt dan een goed alternatief en Nederland sluit zich dan buiten.

RTRS book and claimcertificaten bieden geen oplossing
Het aankopen van RTRS book and claimcertificaten door retail of andere bedrijven in de keten biedt op termijn geen soelaas. Het is weliswaar een korte termijn marktsignaal voor producenten, maar het stelt alle overige ketenpartijen buiten de discussie. Daarom zal de aankoop van soja met deze certificaten niet leiden tot de gewenste effecten op productie en handel en is de impact van die methodiek marginaal. Nevedi vindt dat aankoop van verantwoorde soja door diervoederbedrijven via het ‘mass balance systeem’ een belangrijke voorwaarde moet zijn. Dit betekent dat elk toeleverend bedrijf zelf moet nadenken wáár hij zijn soja betrekt. In massa-verhoudingen komt de gecertificeerde soja dan ook via toeleveranciers in Nederland terecht. Via een administratief systeem vervolgens ook via Nederlandse veehouders bij hun afnemers. Uiteindelijk wordt zo gecertificeerde soja gemeengoed en zijn alle ketenpartijen betrokken.

Fefac
Het RTRS book and claimcertificaten moet volgens Nevedi een internationaal kader kennen. De organisatie is blij dat de Europese organisatie van de diervoederindustrie Fefac heeft besloten om het gebruik van verantwoorde soja actief te gaan promoten in Europa. Fefac is nu bezig duurzaamheidscriteria voor soja te formuleren. Nevedi gaat ervan uit dat deze criteria begin volgend jaar bekend zijn en worden afgeleid van de bestaande RTRS. Daarnaast wil Fefac een systeem van transparante benchmarking laten ontwikkelen en daar aan gekoppeld een systeem van regionale risico analyse. De Nederlandse diervoederindustrie heeft besloten om het sojavolume dat gebruikt wordt voor de productie van vlees en eieren voor export volgend jaar te gaan aankopen volgens de Fefac duurzaamheidscriteria. Hiermee zijn belangrijke RTRS criteria ingevuld voor alle soja die het Nederlandse diervoeder in gaat. Voor de binnenlandse vraagmarkt zal de Nederlandse diervoederindustrie actief inspelen op de concrete vraag van marktpartijen naar RTRS-of hieraan equivalente soja.

[bron: Nevedi, 26/06/14]